Από τον ΘΟΔΩΡΟ ΣΚΥΛΑΚΑΚΗ

Μάνος Ματσαγγάνης, Η κοινωνική πολιτική σε δύσκολους καιρούς. Οικονομική κρίση, δημοσιονομική λιτότητα και κοινωνική προστασία, Κριτική, Αθήνα 2011, σελ. 232

 Υπάρχουν βιβλία με ενδιαφέρον, βιβλία συναρπαστικά, βιβλία χρήσιμα. Υπάρχει όμως και μια άλλη κατηγορία βιβλίων, που εκ πρώτης όψεως μοιάζουν περιφερειακά και απευθυνόμενα σε ένα ειδικότερο κοινό, η ζωή όμως μπορεί να φέρει έτσι τα πράγματα ώστε να καταλήξουν να επηρεάζουν καταλυτικά τις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις. Το βιβλίο του Μάνου Ματσαγγάνη πιστεύω (και ελπίζω) ότι ανήκει σ’ αυτή την ιδιόρρυθμη και ασυνήθιστη κατηγορία. Ο ισχυρισμός ακούγεται υπερβολικός, αλλά θα τον υπερασπιστώ με ισχυρά επιχειρήματα στη συνέχεια. Για την ώρα, ας κάνουμε μια αναδρομή στο παρελθόν.

Γνώρισα τον συγγραφέα στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’90, όταν ως Γενικός Διευθυντής του Ε21 (προσοχή! καμία απολύτως σχέση με το Δίκτυο 21) –μιας δεξαμενής σκέψης που αναζητούσε, ματαίως όπως αποδείχθηκε, το ιερό δισκοπότηρο των μεταρρυθμίσεων που θα επέτρεπαν στην ελληνική κοινωνία να λειτουργήσει στοιχειωδώς ορθολογικά– έκανα προσπάθεια να έρθω σε επαφή και με νέους επιστήμονες που θα είχαν κάτι ουσιαστικό να προτείνουν. Ο Μ. Ματσαγγάνης ανήκε στην κατηγορία αυτή, αν και η εξειδίκευσή του στα θέματα κοινωνικής πολιτικής περιόριζε την ευρύτερη δημοσιότητα. Ανήκε, βλέπετε, σε μια ενοχλητική για τα μέσα μαζικής επικοινωνίας κατηγορία, η οποία επιμένει να ασχολείται με την πραγματική πραγματικότητα και όχι την επιπόλαιη απομίμησή της που παρακολουθούμε καθημερινώς στις τηλεοπτικές οθόνες μας.

Γράφουν: Χρήστος Λ. Ροζάκης, Θεόδωρος Κουλουμπής, Εμμανουήλ Ρούκουνας

Μια μαρτυρία ενός συναδέλφου

Από τον ΘΕΟΔΩΡΟ ΚΟΥΛΟΥΜΠΗ

Στις 4 Οκτωβρίου 2011 έφυγε από κοντά μας ο Αργύρης Φατούρος: μοναδικός πανεπιστημιακός δάσκαλος, επιστήμονας παγκόσμιας εμβέλειας και πραγματικός συνάδελφος, με τον καλύτερο ορισμό της λέξης. Το χιούμορ του, η ανθρωπιά του, ο ρεαλισμός και η ανοχή του στη διαφορετική άποψη ήταν παροιμιώδη. Πολυδιάστατος και αναγεννησιακός, κυριολεκτικά είχε ξεπεράσει τα στενά όρια που διαχωρίζουν τις κοινωνικές επιστήμες από τη μελέτη της νομικής επιστήμης και του δικαίου γενικότερα. Διέπρεψε για πολλά χρόνια στη φημισμένη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ινδιάνα στο Μπλούμινγτον και ακολούθησε τα βήματα του κορυφαίου μέντορά του, Wolfgang Friedmann, του Πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης. Όπως και ο Φρίντμαν, ο Φατούρος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν πρέπει να μεμφόμαστε την πολιτισμική ανομοιογένεια των κρατών ως βασικό εμπόδιο στη δημιουργία γενικά αποδεκτών κανόνων του δημοσίου διεθνούς δικαίου. Μάλλον, υποστήριζε, οι διαφωνίες που υπάρχουν οφείλονται στα συγκρουόμενα συμφέροντα των κυβερνήσεων οι οποίες προωθούν την οικονομική ανάπτυξη των κοινωνιών τους και συγχρόνως τη διατήρησή τους στην εξουσία.

ARB, Ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο;
Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, Αρπαχτές στην Γλυκεία χώρα Κύπρο
Αντρέα Σροθ, Η πολεμική για τον Πόε
Ευριπίδης Γαραντούδης, Ο Ελύτης παρών στο παρόν μας
Χάρης Βλαβιανός, Ανθολογία ερωτικής ποίησης
Θανάσης Καράβατος, Ο κόσμος με τα μάτια των νευροεπιστημών
Θάνος Βερέμης, Πενία πολιτικής ηγεσίας
Δημήτρης Χαντζόπουλος, Ένα «ανοιχτό κενό»
Θόδωρος Σκυλακάκης, Η διαχείριση της απόγνωσης
Μιχαήλ Ζουμπουλάκης, Μετά τον πρώτο μεγάλο σεισμό
Θάνος Λίποβατς, Οι μεταμορφώσεις της Εβραιοφοβίας
Ρόμπερτ Μ. Άνταμς, Μίλαν Κούντερα: Ο Ψυχρός Κωμωδός
Άνταμ Μίχνικ, Βάτσλαβ Χάβελ, ο φίλος μου
Δημήτρης Φύσσας, Η «Βασίλισσα των φοινίκων» — Γράμματα από την οθωνική Αθήνα προς το γερμανικό Ολδεμβούργο
Σοφία Ηλιάδου-Τάχου, Άντι Γκριν: Μια συγκριτική ματιά στην ιστορία και φιλοσοφία της εκπαίδευσης
Αλή Χουσεΐνογλου, Μισανοίγοντας τη γειτονική πόρτα
Γιώργος Χ. Παπαδόπουλος, Υποφλοιοί Εγκεντρισμοί. Του κύκλου. Της γωνίας. Ποιήματα.
Έλενα Αναγνωστοπούλου, Γλώσσα, ποίηση κι η επιθυμία της επιστήμης
ΑΧ ΕΥΡΩΠΗ
— Λουκάς Τσούκαλης, Η Ευρώπη σε επικίνδυνο σταυροδρόμι
— Γιώργος Β. Δερτιλής, Καιροί ου μενετοί
— Παναγιώτης Κ. Ιωακειμίδης, Συνιστά επιλογή η έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη;
— Αντώνης Μανιτάκης, Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Στήριξης της Ελλάδος — Ως προείκασμα της οικονομικής διακυβέρνησης και της πολιτικής (;) ενοποίησης της Ευρώπης
ΑΡΓΥΡΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ
— Χρήστος Λ. Ροζάκης, Μια απώλεια που δεν είναι οριστική
— Εμμανουήλ Ρούκουνας, Στιγμές από το έργο του διεθνολόγου Αργύρη Φατούρου
— Θεόδωρος Κουλουμπής, Μια μαρτυρία ενός συναδέλφου